السيد مرتضى العسكري ( مترجم : محمد جوادى كرمى )

64

معالم المدرستين ( بازشناسى دو مكتب ) ( فارسى )

آن ، كار او به پراكندگى كشيد و كسانى چون : « ام المؤمنين عايشه » و طلحه و زبير و عمروبن عاص و ديگران ، از صحابه و تابعين ، به مقابله با وى پرداختند ، در اين دوره ، براى افرادى از صحابه كه مىخواستند « سنت رسول خدا ( ص ) » را روايت كنند ، مانع و محظورى باقى نماند ، و بخشى از آن در اين عصر منتشر گرديد ، ولى به جمع و تدوين نرسيد . در دوران امام على ( ع ) نيز ، بخش عمده‌اى از « سنت رسول خدا ( ص ) » ، كه پيش از آن حضرت ممنوع الروايه بود ، به وسيله صحابه روايت و منشر گرديد ، ولى به جمع و تدوين نرسيد . اين‌ها نمونه‌هائى از محدوديت‌ها و موانعى بود كه در دوران خلفا براى صحابه رسول خدا پديد آوردند تا از نشر حديث آن حضرت پيشگيرى نمايند ؛ جز اينكه آن‌ها سخنان خود را در لفّافه مىگفتند و به هدف مورد نظر خود ، مانند معاويه ، تصريح نمىكردند ؛ ولى معاويه : در زمان معاويه : عبدالله‌بن عامر يَحصُبى گويد : « از معاويه كه برفراز منبر دمشق بود شنيدم كه مىگفت : « اى مردم ! از روايت احاديث رسول خدا بپرهيزيد ، مگر احاديثى كه در زمان عمر بيان مىشد ؛ چون عمر مردم را به خاطر خداى عزّوجلّ مىترسانيد . » « 1 » و رجاءبن ابىسلمه گويد : « به من خبر رسيد كه معاويه مىگويد : « بر شما لازم است كه در مورد حديث ، همانند زمان عمر عمل كنيد كه او مردم را از بيان حديث رسول خدا ( ص ) بيم مىداد ! » « 2 »

--> ( 1 ) . تاريخ دمشق ، نسخه خطى مجمع علمى اسلامى ، ج 9 قسمت دوم ص 236 و 237 ب ، و شرف اصحاب الحديث ، ص 91 . ( 2 ) . تذكرة الحفاط ، ج ص 7 . .